امـروز دوشنبه, 01 دی 1393
فروشگاهای همکار با انتشارات

فروشگاهای همکار با انتشارات

علاقه‌مندان به تهیه کتب انتشارات طب سنتی ایران می‌توانند کتب موجود در این سایت را از فروشگاههای زیر تهیه کنند.

اراک: 09183606693

اصفهان: 6616204-0311

بروجن: 09132809613

تهران: 09017956905

تهران: خیابان انقلاب- روبروی دانشگاه تهران- مجتمع فروزنده- طبقه منفی یک- شماره 232- بهار کتاب

شیراز: 09173020786

قم: 7840400-025

مراغه: 2249943-0421

مشهد: 2212612-0511 / 09361960322

Readmore..

بروشور کتب انتشارات طب سنتی

بروشور کتب انتشارات طب سنتی

برای مشاهده اطلاعات مختصری از کلیه کتب منتشر شده توسط انتشارات طب سنتی ایران و لیست آنها فایل زیر را دانلود فرمائید.

Readmore..

کتاب حکایات اهل نظر

کتاب حکایات اهل نظر

امان از عطاران بي‎وقوف[1] كه هنوز نوره از بوره[2] فرق نكرده و شيح[3] را از شيخ، در هر رهگذر دكان باز نموده‎اند و طبيبهاي بي‎سواد از روي كتابهاي غلط نسخه مي‎نويسند و عطّاران هم برای جلب منفعت، به عوض ترياق، ترياك به مريض و به اولياي آن مي‎فروشند و بدين وسيله جمعي از نفوس خلايق برطرف مي‎شوند[4].

اگر شرايط دوا و طبيب و مريض و معالجه را بخواهم عرض كنم، معلوم خواهد شد كه معني طبيب چيست و طبيب كيست. اين‎قدر فهميده‎ام كه علاج و معالجه در فرنگیان غالباً منحصر در انتیمون[5] و کَلَمِلِ نمک و گنه‌گنه و مسهل جلب[6] و طِرطير[7] است. هرگاه موارد استعمال آنها را بدانند، باز مي‎توان گفت كه ادويه مشترك‎النفع است و در برخی از بیماریها مي‎توان تجویز كرد، ولی بیشتر اطبّا مورد استعمال آن را نمي‎دانند - چنانچه همين اوقات كه دوازدهم شهر ربيع الثاني سنه 1276 هجري است، در خدمت عظمت‌مدار مجدالدوله به سر حدّ انزلي رفته، چند نفر از توپچيان معلَّم و آموخته- كه سالها در مراتب علم نظام به خدمتگزاري و جان‌نثاري تربيت يافته بودند و جنگها ديده‌اند- مبتلا به مرض ذاتُ‎الجنب شدند. طبيب فرنگي به آنها جوهر انتيمون داده، به سبب قي عنيف[8] جان به جهان آفرين سپردند. با اينكه هرگاه طبيب فرنگي فهميده باشد و مترجم درست هم حاضر باشد، در كتب آنها مشخص مي‎كنم كه در اين مرض مقيء[9] و قي جايز نيست- و در درمان ايراني، دارو را منحصر به تاجريزي و بنفشه و عناب و سپستان، و از مسهل به سنا و فلوس مي‎دانند. اين است كه اکثر طباع[10] از علاج ايراني متنفّر و بيزار شده‎اند و چنان فهميده‎اند كه علاج و دواي ايراني منحصر به اين چهار- پنج دواست و آن هم آن‎قدر بجوشانند كه به قدر يك كاسه شود.

اُشهِد بالله! كه در كتب طب و علم علاج از براي ملوك و مفلوك هر يك از دواها و مسهل‎ها و قرص‎ها و حب‎ها و سفوف و معاجين كه در مقدار خوراك بسيار اندك و كم و خوش‌طعم و لذيذ باشد ترتيب داده‎اند و انواع و اقسام معالجات و تصرفات نموده‎اند كه تفصيل ذكر آن در اين مختصر نمي‎گنجد که از حوصلۀ مقال بیرون است.[11]²

 

.[1] بي‎وقوف: ناآگاه، بی‌اطلاع.

[2]. بوره: ملحي است كه از آب بعضي درياچه‌هاي آسيا و چين و تبت و هندوستان اخذ مي‌كنند و تنگار و ملح ايراني نيز ناميده مي‌شود (ناظم الاطبّاء). بوره، بورق: تركيب‌هاي مختلفي است كه گاهي كربنات و گاهي برات است. از ترجمه سرالاسرار رازي. دهخدا.

[3]. شيح: درمنه.

[4]. بدین وسيله جمعي از نفوس خلايق برطرف مي‎شوند: مردم با این طرز درمان جان خویش از دست می‌دهند.

[5]. انتیمون: ترکیبات سرب.

[6]. مسهل جلب: داروی گیاهی که معده و روده را شستشو دهد.

[7]. طرطير: (عربی). دُرد  (رسوب) خمر را گویند. مخزن الادویه. تركيبات طرطرات.

[8]. عنیف: سخت، شدید.

.[9] مقيء: قی‌آور.

[10]. طباع: جمع طبع. مجازاً به معنای افراد و اشخاص دلالت دارد.

[11]. حفظ الصحه ناصری، چاپ سنگي، تهران، ص 19-20.

Readmore..

کتاب تحفیه سلیمانیه

کتاب تحفیه سلیمانیه

هو الشّافي

ابوبكر محمّد بن زكرياي رازي، حكيم، فيلسوف، فيزيكدان، شيمي‌دان و طبيب گرانقدر و بزرگ ايراني معروف به «طبيب المسلمين» و «جالينوس العرب» حدود سال 251 هجري قمري در ري به دنيا آمده و در همان جا نشو و نمو يافته است. وي در ابتدا پيشه زرگري داشته و به صنعت اكسير مي‌پرداخته و چون در اثر بخار و دود، چشم‌هايش متورم شد، در چهل سالگي ترك كيميا كرده و به تحصيل طب پرداخته است. وي از فرزانگان عصر خود و در دانش پزشكي، پيشوا و امام بوده است. رازي از مشاهير منطق، هندسه و ديگر علوم عقلي بوده و وي را از بانيان طب شيمي دانسته‌اند. وي در پايان عمر نابينا شده و در حدود سال 313 هجري قمري درگذشت. در كارهاي رازي اهميت دادن به تجربه مشهود است. وي تحقيقاتي در باب وزن مخصوص انجام داده و اكتشافاتي چون «كشف الكل» و «اسيد سولفوريك» به او منسوب است. تعداد تأليفات او را تا 198 و برخي تا 237 عنوان برشمرده‌اند. از مهمترين آثار رازي مي‌توان به «الحاوي»، «الطب ‌الروحاني» مشهور به «طب ‌النفوس»، «الاعصاب»، «امراض ‌الاطفال»، «المنصوري» كه آن را براي ملك منصور بن نوح ساماني نگاشته است، «الجدري و الحصبه»، «الحصی فی الکلی و المثانه»، «التقسیم و التشجیر»، «منافع الاغذيه و دفع مضارها»، «برءالساعه»، «المرشد و الفصول»، «الشکوک علی جالینوس»، «القولنج»  و «من لايحضره الطبيب» اشاره كرد.

نام ديگر كتاب شريف «من لايحضره الطبيب»، «طب ‌الفقرا» است و چنانكه از نام آن معلوم مي‌گردد براي عموم مردم، در زمان عدم دسترسي به طبيب نگاشته شده است. شيخ صدوق، ابن بابويه، نام‌گذاري كتاب «من لايحضره الفقيه» را از روي اين كتاب انجام داده و به اين موضوع در ابتداي كتاب خود نيز اشاره كرده است. البته لازم به ذكر است كه پيش از رازي، «عيسي بن ماسه» كه از بزرگان طب در زمان خود بوده، كتابي به نام «من لايحضره الطبيب» نوشته است كه از نظر ارزش طبّی با كتاب رازي قابل مقايسه نيست.

رازي در ديباچه كتاب خود بيان نموده كه كتاب را به درخواست «مرد دانشمند جليل‌القدري» و براي «خير و صلاح مردم» تأليف نموده ولي به صراحت نگفته كه منظور وي از اين مرد دانشمند كيست.

Readmore..

كتاب نيّر اعظم

كتاب نيّر اعظم

درباره كتاب نيّر اعظم

این کتاب که شامل یک مقدمه، دو تعلیم، و یک خاتمه است شامل موضوعات مهمی در شناخت نبض و انواع آن است که علیرغم نثر نسبتاً دشوارش، برای کسب اطلاعاتی موجز و در عین حال پربار درباره نبض بسیار راهگشاست.

هدف حكيم اعظم خان همانطور كه خود در مقدمه تصريح كرده از نگارش اين اثر چنين است:

«خواستم كه در آن رساله‌اي متضمّنِ فوايدي كه از آن اكثرِ كتبِ طبّيّه خالي است و سِيَّما از اقسامِ مركّباتِ غير مشهورة نبض و اسبابِ او -كه احدي از متقدّمينِ سلف و متأخّرينِ خلف مفصلاً به ذكر آن نپرداخته[اند]- بنويسم تا ساير اعزّه از مطالعة آن انتفاعِ كثير حاصل نمايند».

بنابراين، جاي شگفتي نيست اگر بخش عمده‌اي از اين كتاب بر اساس آثار پيش از خود نوشته شده باشد. تا آنجا كه خود حكيم اعظم خان اشاره كرده و تحقيق ما نيز آن را به روشني اثبات مي‌كند او در نگارش نير اعظم چند منبع مهم در اختيار داشته است. اين منابع عبارتند از: كتاب كامل ‌الصناعه، قانون بوعلي، شرح علامه شيرازي بر قانون، شرح قانون حكيم گيلاني، شرح قانون حكيم آملي، مفرح القلوب حكيم ارزاني، خلاصه الحكمه عقيلي خراساني، شرح موجز ابن حزم قرشي، شرح موجز اقسرايي، المأة ابوسهل مسيحي، جوامع اسكندرانيين جالينوس و ... .

Readmore..

مروری بر کلیات طب سنتی ایران

مروری بر کلیات طب سنتی ایران

طب سنتی ایران علمی است که با دیدگاهی خاص و زبانی تخصصی، سلامت و راه حفظ آن و بیماری و راه درمان آن را تعریف کرده است. پس برای فهم صحیح و کامل آن باید زبان آن را شناخت. کتاب «مروری بر کلیات طب سنتی ایران» با همین هدف نگاشته شده است. با توجه به گروه مخاطب کتاب که عبارتند از جامعة علمی گروه علوم پزشکی و سایر محققان علاقه‌مند که احتمالاً برای اولین بار به متون طب سنتی مراجعه می‌کنند، تلاش شده است تا ضمن حفظ اصالت و مبانی اصولی، با روشی متناسب با دانشگاهیان امروزی به آسان‌سازی مطالب بپردازد. در نتیجه احتمال آسیب به برخی مفاهیم عمیق، وجود دارد و در حقیقت این کتاب، تنها کلیدی برای ورود به این دانش است تا محقق با تلاش بعدی خود به تتبع و درک عمیق‌تر مفاهیم بپردازد.

Readmore..

رساله افیونیه

رساله افیونیه

پیشگفتار

به نام خداوند جان و خرد

چه حالست این که مدهوشند یکسر که پنداری که خورده ستند هپیون

«هپیون» فارسی که به صورت «افیون» معرّب گردیده، همان شیرة خشخاش است که امروزه آن را «تریاک» می‌گویند و معرّب آن تریاق است به معنی ضدّ زهر (=پادزهر) و این مثل فارسی و عربی از امثال سائره است که: تا تریاق از عراق آورند مارگزیده مرده باشد. حتّی إذَا جاءَ التّریاقُ من العراقِ ماتَ الملسُوعُ. تریاق اکبر که موثّرترین تریاق‌ها است از بیست و یک جزء ترکیب می‌شده که مهم‌ترین آنها افیون بوده است و چون در هر تریاک یا تریاق یک جزء آن افیون بوده، کم‌کم تریاک و افیون دو کلمة مترادف پنداشته شده است. در کتاب‌های پزشکی کهن از انواع تریاق‌ها نام برده شده از جمله تریاق اکبر، تریاق مترودیطوس (به نام یکی از شاهان کهن) و تریاق فاروق که خاقانی در این بیت به آن اشاره کرده است:

گرهمه زهر است خلق از زهرخلق اندیشه نیست هر که را تریاق فاروقش ز فرقان آمده

و داروشناسان، کلمه اخیر را به «المفرّق بین البدن و السّمّ» تفسیر کرده اند. بنابر آنچه یاد شد اطلاق تریاک بر افیون از باب تسمیة الشّیء باسم جزئه بوده است.

افیون که به فرنگی آن را اُپیوم Opium گویند جزئی از مجموعه‌های داروهای مرکبّه بوده و همواره مورد استفاده داروسازان قرار می‌گرفته است. از آنجا که خوردن آن موجب دیگرگونی حالت طبیعی می‌شده و به قول برخی از فقها موجب «زوال عقل» می‌گردیده، حکم به حرمت آن داده‌اند و آن را در ردیف «بنگ» و «حشیش» دانسته‌اند.

ناصرخسرو همچنان که از خورندة افیون تعبیر به «مدهوش» کرده و از خورنده بنگ تعبیر به «بیهوش» کرده است:

سپس بیــهُشان دهـــر مرو گر نخوردی تو همچو ایشان بنگ

این «دهشت» و «بیهوشی» که از این مواد حاصل می‌شود علما آن را مصداق «خدر» و «فتور» دانسته‌اند که پیغمبر اکرم (ص) هر مادّة مُسکر (= مستی آور) و مُفَتِّر (سستی آور) را نهی فرموده است. بنابر جامعیّتی که میان خمر و موادّی همچون افیون و بنگ و حشیش بوده، فقیهان بر پایة قیاس فقهی حکم به حرمت این موادّ داده‌اند. هرچند که برای مقاصد پزشکی و داروئی حکم به حرمت از آن برداشته شده و این مانند میبختج یا بُختجوش (می‌جوشیده، بادة پخته، سیکی، شراب مثلّث) است که در کتاب‌های طبّی و مفردات ادویه از آن به عنوان دارو یاد کرده‌اند و شیخ صفی‌‌الدّین حلّی دربارة موارد حرمت و حلّیّت آن گفته است:

إن یَکُن شُربُها حَراماً عَلَی النَّا سِ بـِنَصِّ الــکـِتاب و الأنــبـاء

شُربُــها لِلــدَّواءِ حِـلٌّ لِـبَاغِیـ ـه قِیاساً لَـهَا عَلَـی المُــومیاء

در ادب فارسی تریاق و تریاک هر دو به معنی پادزهر به کار رفته است. مولانا ‌گوید:

همچو نی زهری و تریاقی که دید همچو نی دمساز و مشتاقی که دید

سعدی گوید:

بدو گفتم آخر تو را باک نیست کشد زهر جائی که تریاک نیست

تریاک به مفهوم امروزی آن، هرچند از زمان صفویه مورد استعمال واقع شده ولی جسته گریخته پیش از آن هم در برخی از متون دیده شده است مانند داستان سلطان مسعود در تاریخ بیهقی که برای دستگیری طغرل در حالی که بر پیل سوار بود و به سوی قصبة استوا از نواحی خوجان می‌آمد «اندک تریاکی خورده بود» و خواب او را درربود و همین خواب موجب تأخیر او و گریختن طغرل گردید.

مولّف کتاب افیونیّه، عمادالدّین محمود بن مسعود، طبیب قرن دهم هجری با توجه به سودها و زیان‌های افیون، خواسته مردم را به این نکته هشدار دهد که هرچند از این مادّه برای منظورهای مختلف پزشکی و داروئی استفاده می‌شود و آن را به عنوان یکی از «منوّمات» و «مرقّدات» یعنی خواب کننده و بیهوش کننده به هدف درمان بیماری‌ها یاد می‌کنند ولی در حال عادی زیان‌های روحی و جسمی را دربردارد که به حکم شرع و عقل مصرف آن ممنوع است و باید از آن پرهیز نمایند.

رسالة افیونیّه برای نخستین بار با کوشش دکتر محمد مهدی اصفهانی به وسیلة موسسة مطالعات تاریخ پزشکی طبّ اسلامی و مکمّل وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ایران در سال 1383 به صورت عکسی چاپ و منتشر شد و اکنون به صورت چاپ حروفی با تصحیح و یادداشت‌هائی که مصحّحان محترم به آن افزوده‌اند منتشر می‌گردد و در اختیار پژوهندگان تاریخ علوم به ویژه تاریخ پزشکی قرار می‌گیرد.

امید است به موازات آنکه پزشکان و داروشناسان از این کتاب بهره‌های علمی در مداوا و درمان بیماران می‌برند، عامّة مردم از ضررها و زیان‌های آن که به جسم و جان وارد می‌گردد، آگاه شوند و خود را از این مادّة زیان‌آور و مرگبار به دور دارند که خداوند هم فرموده است: وَ لاَ تُلقُوا بِأیدیکُم إلَی التَّهلُکَه (خود را به دست خود به هلاکت میفکنید).

مهدی محقق

رئیس هیأت مدیرة انجمن آثار و مفاخر فرهنگی

عضو پیوستة فرهنگستان زبان و ادب فارسی

Readmore..

کتاب حفظ صحت

کتاب حفظ صحت

«ميرزا عليخان ناصرالحكماء (معروف به دكتر ميرزا علي خان) فرزند شيخ عبدالجليل (طبيب) بن زين‌العابدين اصفهاني به سال 1284 هجري قمري متولّد شده است. او كه از فارغ‌التحصيلان رشته پزشكي مدرسة دارالفنون بود، مدّت 4 سال در همان مدرسه به عنوان معلّم رياضي و پس از آن بعنوان معلّم طبّ، جراحي، كحّالي (چشم پزشكي)، حكمت طبيعي (فيزيولوژي) اشتغال داشت. او نيز همراه چند نفر ديگر از پزشكان فارغ‌التحصيل مدرسه دارالفنون دورة چشم‌پزشكي را در دورة اقامت دو ساله دكتر راتولد (Ratulde) از شاگردان دكتر گالزفسكي نزد وي گذارند و چنانكه از برخي نوشته‌ها استنباط مي‌شود به مهارت و شهرتي دست يافت. از وي آثاری در زمينه پزشكي به صورت تأليف و ترجمه بجا مانده است، كه كتاب حاضر، در بهداشت فردي و عمومي، نمونه‌اي از آنها است.

ناصرالحكماء اگرچه در اين كتاب از دانش جديد زمان خود استفاده بسيار كرده است، امّا همچنان ساختار كتاب خود را بر پاية شيوة متداول طبيبان سنتّي، در قالب ستّة ضروريّه طرّاحي كرده است. او در اين كتاب كه بر خلاف اسلاف و معاصرين خود روش آسان‌نويسي را برگزيده است، يادداشت‌هاي سودمندي نيز براي آگاهي مردم زمان خود از اصطلاحات و اوزان و مقادير اروپائيان درج نموده است. مطالعة اين كتاب علي‌رغم گذشت يكصد و بيست سال از زمان تأليف آن هنوز دلپذير و براي محقّقين تاريخ پزشكي و پزشكي اجتماعي جالب مي‌باشد

Readmore..

قانون کوچک

قانون کوچک

«القانون الصغیر فی الطب ابن سینا»

به تصحیح «احمد فرید المزیدی»

 

شیخ‌الرئیس ابن‌سینا، نامی پرفروغ و خیره‌کننده که بر جلد هر کتابی حک شده باشد نگاه بیننده را بی‌اختیار می‌رباید. از دوستداران عرصه معقولات باشیم یا طب، ریاضیات و یا موسیقی تفاوتی نخواهد کرد، مطمئناًَُ علت چنین امری بی‌نیاز از شرح و تفسیر است.

اینک فرض کنید پس از گذشت چندین قرن از حیات این نابغه ایرانیِ جهان‌وطن و فهرست شدن آثار موجود و مفقود او، ناگهان کتابی در اختیارتان قرار گیرد که در هیچ فهرستواره‌ای از آثارش ثبت نشده باشد؛ در آنصورت شوق مطالعه و آگاهی از محتوای آن شعله‌ورتر است حتی اگر صحّت انتساب آن به شیخ ضعیف یا تضعیف شود. اثری که در پیش رو دارید حامل چنین اوصاف و پیامی است. این اثر ترجمه کتابی است زیر عنوان «القانون الصغیر فی الطب ابن سینا» به تصحیح «احمد فرید المزیدی» که به همت انتشارات دار الکتب العلمیة بیروت به زیور طبع آراسته شده است.

کتاب، پس از حمد و ستایش الهی، با مقدمه‌ای درباره کلیات آناتومی و بیان اندامهای مفرد و مرکب آغاز می‌شود. بخش دوم آن راجع به بیان قوا و خواص گیاهان دارویی و بطور کلی ادویه مفرده است و در بخش سوم کلیاتی در باب انواع بیماری‌ها، علائم و نسخة درمانی آنها به زبانی همگانی و سهل‌العمل پرداخته است. نکته قابل توجه اینکه در جای جای کتاب اگر به علائم بیماریهای پیچیده و صعب العلاج رسیده، به مباشرِ درمان توصیه کرده که بیمار را به پزشک عرضه کند. در مواردی هم پس از ارائه درمانهای مقدماتی فرد را به یک پزشک ارجاع می‌دهد.

Readmore..

مطلب السوال

مطلب السوال

مجموعه آثار میرزا احمد تنکابنی

تصحیح ترجمه و تحقیق: محمد رضا رستم بخش،رشید تفقد،منصوره یزدانی، حسین رضایی زاده

مطلب السوال مطالب پزشکی و مخصوصا تشخیص افتراقی بیماری ها را به صورت سوال و جواب مطرح میکند که بعضی از تشخیص های افتراقی آن ارزش کاربردی خاص دارند و با دانش امروزی نیز تطبیق کامل دارند. از شیوه ی پاسخ دهی مولف مشخص می شود بعضی از آنها حاصل تتبع و کار بالینی خود نویسنده است.  همچنین سعی مولف در ارائه نسخه های مجرب و آزموده از خود و استادش بوده است و بهترین نسخه های حکمای پیشین را نیز گلچین کرده است.

رساله ی اسهالیه ، سرشار از تجربیات مولف است. وی در این رساله به بعضی از بیماریهای رایج زمان و همه گیری های زمان و همه گیری وبا و طاعون اشاره میکند و بین تب های وبایی و اسهال وبایی اختلاف قائل شده است. برءالساعه یکی از آثار خلاصه و برجسته محمد بن زکریای رازی و اصل آن در بیست و سه باب است که توسط میرزا احمد تنکابنی هفت باب بر آن افزوده شده است و در حقیقت ترجمه و تالیفی دیگر از آن در سی باب تنظیم شده است.

مرحوم حکیم میرزا سید احمد تنکابنی فرزند محمد حسن حسینی شریف تنکابنی از حکیم باشیان و پزشکان پژوهشگر دوران قاجار است و با توجه به اشتهار به مهارت و تجربه علمی و عملی به سمت حکیم باشی فتحعلی شاه قاجار منسوب گردیده بود و گفنه می شود کرسی تدریس طب در تهران به او اختصاص داشت و بسیاری از پزشکان مشهور از شاگردان وی بودند.

تعداد صفحات: 328  صفحه

قیمت: 70000 ریال

Readmore..

آمار سایت

بازدیدکنندگان : 3380

تلفن سفارش کتاب

برای سفارش کتاب با شماره تلفن زیر تماس بگیرید:

نگارستان ظب سنتی ایران

09017956905

جستجوی پیشرفته

لیست کتابهای طب سنتی

کتاب فصل

کلیه حقوق این سایت متعلق به  انتشارات طب سنتی ایران می باشد.